بررسی میراثگذاری انبیا در منابع تفسیری و روایی فریقین با تأکید بر مسئله فدک
پایاننامه مقطع تحصیلی دکتری


چکیده پایاننامه
میراثگذاری مادی انبیا و مسئله فدک یکی از چالشهای مهم فریقین است. آیات و روایات بر دو نوع میراثگذاری دلالت دارند. برخی آیات چون سیاق آیات (نمل / 16 و مریم / 6) و نیز عموم آیات مواریث و برخی ادله روایی، بر میراثگذاری مادی و برخی آیات چون (فاطر / 32) و روایات میراثگذاری علمی انبیا و ائمه بر میراثگذاری معنوی دلالت دارند. اکثریت اهل سنت با تخصیص آیات میراثگذاری انبیا و نیز سایر آیات با ادله مختلف و بهخصوص خبر (لانورث ماترکنا صدقه)، میراثگذاری پیامبران را در این نوع، منحصر نموده هرگونه میراثگذاری مادی و مشخصاً اموال را دور از ساحت انبیا دانستهاند. ایشان با این دیدگاه غصب فدک ازسوی خلفای خویش را توجیه میکنند. منابع شیعی با توجه به بحث حقیقت و مجاز ضمن تأیید میراث معنوی، این دلیل را اعم از مدعا دانسته و با تأکید بر عمومیت آیات مذکور، عدم تخصیص این آیات را با اثبات عدم صحت این حدیث، روشن و میراثگذاری مادی پیامبران و نیز پیامبراسلام را اثبات می-کنند. از دلایل مهم شیعه بر صحت میراثگذاری اموال علاوه بر آیات میراثگذاری انبیا، ادله قرآنی چون آیه (اسرا / 26) و نیز مسئله فدک بود. با اثبات فدک به عنوان سندی زنده و مصداق برمیراث مادی پیامبر اسلام، میراثگذاری مادی پیامبر نیز اثبات گردید. اکثریت هر دو فریق با اشتراک در، برخی ادله و نیز بحث حقیقت و مجاز و نیز شرایط تخصیص بر کاربرد مجازی میراث درآیات و روایات توافق داشتند. وجه اختلاف در دیدگاه میراثگذاری مادی، برخی ادله، نوع استدلال، و مبانی فکری و عقیدتی بود که معنای میراث را ازدیدگاه اهل سنت در امور معنوی منحصر میساخت.

بدون دیدگاه