بررسی مسأله تکرار قصهها در قرآن با تأکید بر پاسخ به شبهات مستشرقان
پایاننامه مقطع تحصیلی دکتری


چکیده پایاننامه
تکرار قصهها در قرآن از مباحثی است که موجب پرسشها و بروز شبهههایی از سوی برخی خاورشناسان غیر مسلمان ومسمانان نواندیش گردید. آنها به پندار خویش تکرار قصهها در قرآن را لغو و در تعارض و ناسازگاری با فصاحت و بلاغت و اعجاز دانسته و تکرار را موجب اضطراب و تزلزل در اسلوب برشمردهاند؛ و در پیِ آن غیر وحیانی بودن قرآن را نتیجه گرفته و آن را ساخته ذهن شخص پیامبر اسلام(ص) معرفی کردند. امّا تکرارها (الفاظ و قصص) در قرآن کریم نه تنها بیهوده و ملالآور و ناسازگار با فصاحت و بلاغت و اعجاز نیست بلکه تکرار از فنون بلاغت و از محسّنات کلام بهشمار میآید و برای اهداف و اغراض حکیمانه تحقق پذیرفته است. برخی از دلایل و حکمتهای تکرار قصه در قرآن عبارتند از: دلایل عقیدتی، معرفتافزایی، تربیتی، هدایتی، بلاغی، اعجاز و تحدی، تکرار لازمهی متن گفتاری و شفاهی، تکمیل تصویرهای قصه و افزودن نکتههای جدید در قالب تکرار آن در سورهها و مناسبتهای متعدد، تکرار نوعی تصریف در کلام، تکرار قصه به دلیل مواجهه با مخاطبان جدید، تکرار داستان به جهت مکرر واقع شدن آن توسط شخصیت داستان، تکرار قصه به خاطر وجود تعدد عبرت و پیام، انگیزههای یادسپاری و غفلتزدایی، اثبات جریان سنتهای الهی، تثبیت قلب پیامبر(ص) در استمرار دعوت، تعلیم و تثبیت معرفت توحیدی به ویژه در آغاز دعوت مکی، تنوع بخشی در نقل یک داستان با الفاظ متفاوت و متقارب، تفسیر قصههای موجز و مجمل، تکرار مانعی برای انحراف و تحریف قصص، تصحیح داستانهای کتب مقدس پیشین، همگامی با اهداف سورهها.

بدون دیدگاه