ادیان الهی و آیین‌های غیرالهی و نیز فیلسوفان بشری برای ساختن جامعه مطلوب توصیه‌ها و برنامه هایی را ارائه كرده‌اند. قرآن و عترت دو منبع اصلی معارف و دو هدیه بی بدیل الهی به بشر و راهنما به بهترین و استوارترین راه كمال و سعادت انسان تا پایان جهانند.
لذا یكی از بزرگترین نعمت‌ها و منت های پروردگار نسبت به بندگانش بعثت رسول اکرم(ص) و نصب اوصیای ایشان یعنی امامان معصوم از جانب اویند.
نصب آنان اكمال دین و اتمام نعمت است.
خداوند تعالی به امامان ویژگی های منحصر به فردی داده كه در صورت بهره مندی کامل بشر، از آن ذوات مقدس، آرزوی دیرینه او یعنی جامعه آرمانی تحقق خواهد یافت.سوال اصلی ما در این رساله، این است که نظریه امامت (در مذهب شیعه اثنی عشری) مبتنی بر آموزه‌های قرآن و عترت چه نقشی در تحقق جامعه آرمانی ایفا می‌کند؟جامعه آرمانی به استناد قرآن و روایات، جامعه ای است که مردم در اندیشه و عمل ولایت الهی را پذیرفته اند؛ امام حاکم است و مردم ولایت پذیرند؛ هدف و تلاش آن جامعه رشد معنوی و مادی بشر است؛ دائما در حال رشد و شكوفایی است؛ میزان معرفت دینی مردم بالاست؛ کرامت انسان‌ها در آن رعایت می‌شود؛ مردم و مسوولان عدالت و تقوای الهی را در تمام شوون آن به پا می‌دارند؛ استکبار ستیزند، با ظلم مبارزه و مظلوم را یاری می‌کنند؛ انسانها نسبت به یکدیگر محبت دارند و به هم احسان می‌کنند؛ اهل عفو و صفح اند؛ اهل صبر و استقامت برای حق و تواصی عمومی به حق و صبرند؛ در مسائل فردی و اجتماعی با افراد ذی صلاح مشورت می‌کنند؛ سلامت، بهداشت، نظم و امنیت برقرار است؛ تلاش در تولید و قناعت در مصرف، فرهنگ عمومی جامعه است.
اصل امامت در مکتب شیعه اثنی عشری، تحقق بخش شاخص‌هایی است که از جامعه آرمانیِِ مورد نظر قرآن و عترت بیان شد.
لذا برای تحلیل این موضوع ویژگی‌های امام مورد بررسی قرار گرفته است.
ویژگی های امام در ارتباط با تحقق جامعه آرمانی به دو دسته كلی تقسیم می‌شوند: ویژگی های ناظر به مقام امامت و ویژگی های ناظر به هدایت خلق.
ویژگی‌های ناظر به مقام امامت عبارتند از : نصب الهی، عصمت، علم، ولایت، ابتلاء، صبر و یقین؛ و ویژگی‌های ناظر به هدایت خلق عبارتند از : هدایت علمی، هدایت به امر، ساست و حکومت، هدایت دینی و دفاع از دین باوران، پدری دلسوز و مهربان واصلاح جهانیامام با حاکمیت الهی خود، علاوه بر مدیریت جامعه، هدایت علمی و هدایت به امر می فرماید؛عقل و علم را در جامعه رشد می دهد و با ابزار سیاست و حكومت، عدالت را برپا و به اصلاح جهانی می پردازد.
اصل امامت، در آموزه‌های مکتب شیعه اثنی عشری تحقق بخش آن جامعه برای اعتلای اعتقادی، اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است.
هر كدام از مواردی كه ذكر شد نیز زیر شاخه هایی دارند؛ كه در حد مجال و هدف اصلی رساله، به آن‌ها پرداخته شده است.